بی‌تفاوتی

چندی پیش ای‌میلیی در قالب power point از یکی از دوستان دریافت کردم که در آن، ضمن به تصویر کشیدن خانه و زندگی آن‌چنانی یکی از شیوخ یا شاید شاهزادگان اماراتی، چند تصویر دلخراش از کودکان فقیر و در حال مرگ افریقا به نمایش گذاشته شده بود. البته در ذیل هر یک از عکس‌ها نوشته‌هایی به زبان انگلیسی هم آمده بود که حوصله خواندن آنها را نداشتم. در پایان نیز از خوانندگان درخواست شده بود که این ای‌میل را برای دیگران نیز بفرستند.
برای خودم این سوال پیش آمد که هدف سازنده این فایل که چند عکس را در کنار هم چیده، چیست و اصولاً این کارش چه دردی را دوا می کند و چه گلی به سر بیچارگان و تهیدستان سیاهپوست می زند؟ مگر زندگی مرفه آن شیخ اماراتی سبب فقر در افریقا شده است؟ یا مگر آن شیخ اماراتی باید مانند کودکان افریقایی که چیزی غیر از پوست و استخوان از آن‌ها باقی نمانده، باشد تا وجدان ما راحت شود؟ یا نشان دادن بی‌عرضه‌گی و بی‌لیاقتی سران کشورهای افریقایی؟ یا شاید نشان دادن بی‌تفاوتی خرپول‌های عربی؟! پاسخ این سوال ها هرچه باشد، چندان مهم نیست.
اما سوال دومی که شاید اندکی با چالش همراه باشد:
چرا بعضی وقت‌ها نسبت به کمک‌های ایران به مردم فلسطین یا هر جای دیگری گله‌مند می‌شویم؟! اگر کمک به کودکان گرسنه یک کار نیک است، فرقی ندارد که این کودکان فلسطینی باشند یا افریقایی و اگر بی‌تفاوتی آن شاهزاده اماراتی زشت است، بی‌تفاوتی ما هم به طور حتم می‌تواند زشت باشد. همین.


پی نوشت:
موضعگیری های شدیداللحن دوستان، مرا واداشت تا در چند سطر پاسخ همه را به صورت یکجا بدهم:

نخست باید اعتراف کنم که شاید کوتاهی از بنده باشد که فراموش کردم بگویم همین دوستی که در پاورپوینت ارسالی اش بی خیالی بی دردهای عرب را به چالش کشانده بود، مدتی بعد فایل دیگری برایم فرستاد که در آن از کمک ایران به مردم رنجکشیده لبنان و فلسطین انتقاد کرده بود. این قضیه مربوط به مدت ها پیش است، اما وقتی که فایل دومی را دریافت کردم خود به خود این سوال در ذهنم نقش بست که چرا این دوست عزیز کمک نکردن پولدارها را به بیچارگان افریقایی منع ولی از سوی دیگر، کمک ایران را به نیازمندان فلسطینی نهی می کند؟
کاری به مسائل پشت پرده سیاسی و این که ایران از کمک به فلسطین چه هدفی دارد و چه سودی می برد، ندارم و دوست دارم تنها جنبه انسان دوستانه مساله را بررسی کنم.
حرفم این است که اگر نفس کمک و یاری به همنوع (فرقی نمی کند سیاه یا سفید، فارس یا عرب، مسلمان یا غیرمسلمان) خوب و پسندیده که هیچ، واجب است پس نمی توان کمک های این چنینی را از سوی هر کشوری حتا ایران که باشد، نادرست قلمداد کرد. اگر این گونه باشد که چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است، پس آن شیخ اماراتی هم می تواند بگوید ما خودمان نیز برنامه توسعه داریم و می خواهیم از آسیا پیشی بگیریم و چه و چه، و بنابراین پولی برای کمک کردن به دیگران نداریم. ولی در این میان تنها سر انسانیت است که بی کلاه می ماند و در نتیجه، برازنده نیست که انساندوستی را فقط در حد شعار خوب بدانیم اما هنگامه عمل که فرا می رسد، شانه خالی کنیم و دیگران را مسئول آن بدانیم.
البته باز هم تکرار کنم که بنده دایه مهربان تر از مادر فلسطینی ها یا افریقایی ها نیستم، حتا از کار دولت ایران هم نه دفاع می کنم نه نقد، فقط مساله را از دریچه دید همان دوستی که این دو فایل را برایم فرستاد، نگاه می کنم و اصلاً ای کاش، این سوال را از خودش پرسیده بودم که چرا نگاهت به مساله یاری به همنوع دوگانه است.
و در پایان، بد نیست که به این بیت شیخ اجل نیز نیم نگاهی داشته باشیم:

"تو کز محنت دیگران بی غمی، نشاید که نامت نهند آدمی"

/ 0 نظر / 24 بازدید