استـتــار

چند وقت پیش در سفری که به شمال داشتم، گذرم به آستارا -آخرین نقطه مرزی ایران با جمهوری آذربایجان- افتاد؛ اولین نکته‌ای که در نزدیکی‌های نقطه مرزی نظرم را به خودش جلب کرد، رنگ لباس مرزبان های ایران در آن‌ منطقه بود. با این که پوشش گیاهی سراسر آن منطقه جنگل است و بالطبع رنگ سبز تیره با محیط آن‌جا همخوانی دارد، رنگ لباس مرزبان‌ها هیچ سازگاری و شباهتی با طبیعت اطرافش نداشت. همان لباس خاکی‌رنگی را که یک سرباز در شرق کشور می‌پوشد و از قضا با طبیعت خشک و بیابانی آن‌جا همخوانی دارد، به سربازی که در شمال کشور به انجام وظیفه می‌پردازد، داده‌اند تا از ناموس خودش و وطنش دفاع کند. نتیجه این ناهمخوانی و ناهمگونی این می‌شود که برای من و هر مسافری که وارد آستارا می‌شود، اولین چیزی که جدای از طبیعت زیبا و سرسبزش به چشم می‌آید، سربازهای مرزبانی‌ آن‌جا باشند که به دلیل نامناسب بودن رنگ لباس‌، مثل دانه‌های زرشکی که روی برنج آبکش پاشیده‌اند، نگاه‌ها را به خودشان جلب می‌کنند.
فکر نمی‌کنم نیازی به توضیح اضافه‌ درباره اهمیت همرنگی و همخوانی رنگ لباس سربازان ارتش با طبیعت اطراف باشد؛ حتا سربازهای صفر کیلومتر هم که هنوز دوره آموزشی را به پایان نرسانده‌اند، به خوبی می‌دانند که استتار اگر به درستی و برپایه موازین آن اجرا شود آسیب‌پذیری نیروهای خودی را تا حد زیادی کاهش می‌دهد، وضعیت پدافندی مناسبی ایجاد می‌کند، ابتکار عمل را از دشمن می‌گیرد، نیاز به تسلیحات پدافندی را کاهش می‌دهد و در نهایت صرفه‌جویی سرمایه‌های ملی را به دنبال دارد. بدیهی‌ است دشمن نمی‌تواند کسی را که نمی‌بیند یا نمی‌داند کجاست، هدف قرار دهد. گفته می‌شود اثرات تخریبی بمباران‌های هوایی عراق در مراکز حساس ایران مانند پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها و... نتایج متفاوتی داشته است که یکی از علل اصلی آن، استتار مناسب یا نامناسب این مراکز بوده است.


نیروهای مرزبانی ایران در شرق کشور. در این تصویر، انطباق رنگ لباس سربازها با طبیعت اطراف که به استتار مناسب آن‌ها منجر می‌گردد، به خوبی دیده می‌شود.

نمونه‌ای دیگر از انطباق رنگ لباس با محیط اطراف و در نتیجه استتار مناسب.

بنا بر آن چه گفته شد، استتار با این که اصل چندان پیچیده یا دردسرسازی نیست ولی نباید به خاطر سادگی، آن را بی‌اهمیت قلمداد کرد. کمترین مزیتش این است که به دشمن می‌فهماند با نیروهای فهمیده‌ای طرف است که دستکم اهمیت استتار را به خوبی می دانند. بسیاری از جانوران هم بدون آن که دوره خاصی را گذرانده باشند، به اهمیت و نقش استتار در بقای خود پی برده‌اند و به خوبی می‌دانند که برای سیر کردن شکم‌شان و دور ماندن از دیدرس شکارچیان خود، باید از این اصل خدشه‌ناپذیر پیروی کنند. اگر جانوران نمی‌دانستند که برای شکار طعمه خود را باید همرنگ طبیعت کنند تا دیده نشوند، تضمینی برای بقایشان وجود نداشت. حتا گفته می‌شود بشر دوپـا استتــار را از جانوران یاد گرفته است. به تصویر زیر نگاه کنید:

 

نمونه ای از استتار جانوران.

این‌ مقدمه نسبتاً طولانی را برای این گفتم که بگویم: طبیعت و پوشش گیاهی ایران بسیار متنوع است، از مناطق کوهستانی در غرب کشور گرفته تا مناطق جنگلی در شمال و مناطق بیابانی در شرق کشور. همین طبیعت متفاوت اقتضا می‌کند که لباس نیروهای مرزبانی ایران یک‌رنگ و یک‌شکل نباشد و متناسب با طبیعت و اکوسیستم هر منطقه، رنگ لباس نیروهای مرزبانی به گونه‌ای انتخاب گردد که بیشترین هماهنگی و همخوانی را با محیط اطراف داشته باشد. سبز تیره همان‌قدر برای مناطق بیابانی و کویری انتخاب نامناسبی است که رنگ خاکی برای مناطق سرسبز و جنگلی.

/ 0 نظر / 63 بازدید