saeid online

از هرچه بگذریم سخن شیمی خوشتر است!

چسبها
هر چند چسب بیشتر برای آبنوس‌کاران و صحافان و برای چسباندن قطعات چوبی یا کاغذی به کار می‌رفت، اما بتدریج دامنه کاربرد آن گسترش یافت، به طوری که امروزه به جای استفاده از میخ، پیچ، بست و... برای چسباندن قطعه‌های فلزی، چوبی و کائوچویی، از بخاری گرفته تا ساخت اسباب‌بازی، صنایع مونتاژ و حتا برخی از قسمتهای هواپیماهای مافوق صوت، چسبهای گوناگون و ویژه‌ای که ساخته می‌شوند، به کار می‌روند.

طبقه‌بندی چسبها
۱) چسبهای گیاهی
شامل چسب نشاسته، دکسترین، سرشیم، دکسترین و نشاسته که از چسبهای محلول در آب‌ هستند و برای چسباندن کاغذ، مقوا، چوب و ... به کار می‌روند.
۲) چسبهای حیوانی
ژلاتین که از اندام جانوران از جمله استخوان تهیه می‌شود و قدرت چسبانندگی آن از چسبهای گیاهی بیشتر است و بیشتر برای ساخت فیلم عکاسی و پوشش کپسول موارد دارویی کاربرد دارد. سرشیم حیوانی که مانند ژلاتین است ولی درصد گلوبین آن کم است و از استخوان، پوست و یا شیر جانوران تهیه می‌شود و در نجاری، کارتن سازی، کبریت‌سازی، تهیه کاغذ سمباده و غیره به کار می‌رود.
۳) چسبهای کانی
مانند فسفاتها و سیلیکاتهای قلیایی که در چسباندن اشیای سرامیکی، کوارتزی و شیشه‌ای کاربرد دارند و برخلاف چسبهای گیاهی و حیوانی در برابر گرما و آب مقاوم‌اند. از این رو از آنها در ساختن اجاقهای برقی و گازی و آجرهای نسوز استفاده می‌شود.
۴) چسبهای سنتزی
الاستومرها: شامل چسبهای کائوچویی که در صنایع کشتی‌سازی و هواپیماسازی کاربرد دارند. مانند چسب لاستیک که محلول کائوچو در بنزین است و یا چسب «اوهو» و مشابه آن که از مشتقات وینیلی در حلالهایی مانند استون و استو استیک اسید به دست می‌آید. این نوع چسبها توانایی چسباندن همه چیز غیر از لاستیک را دارند. از این رو، کاربردهای گوناگون و مهمی در صنعت، تجارت و خانه‌ها پیدا کرده‌اند.
ترموپلاستها: که شامل پلی‌اکریل و سیانو اکریلاتها هستند که به «چسب فوری» شناخته می‌شوند و پیوند محکمی بین قطعات گوناگون ایجاد می‌کنند؛ در حد چسبهای اپوکسی.
چسب اپوکسی: که از تراکم دی فنیلو پروپان و اپیکلر هیدرین ساخته می‌شود. نوعی از آن که به نام چسب دوقلو متداول است دارای دو قسمت است: یکی ماده چسب‌دار و دیگری یک کاتالیزور که موجب تغییر در ماده چسب‌دار و چسبانندگی آن می‌شود. چسبانندگی چسب اپوکسی بسیار زیاد است و در هواپیماسازی، ساختن اتاق خودروها، و پل‌سازی کاربرد دارد.
نوار چسبها: جنس این نوع نوارها ممکن است از پارچه، کاغذ، طلق، و یا پلاستیک پلی‌کلرید وینیل باشد که به چسبهایی مانند چسبهای کائوچویی و سرشیم آغشته شده‌اند.
چسب بتونه‌ای
بتونه‌ها، خمیرهای نرم و چسبناکی‌اند که به کندی در هوا خشک می‌شوند و برای پرکردن شکافها و سوراخها بویژه در بخاری مصرف می‌شود. مهمترین انواع بتونه‌ها عبارتند از:
بتونه شیشه: که از مخلوط پودر کلسیم کربنات و روغن کتان تهیه می‌شود و در هوا به سرعت خشک و سخت می‌شود. اما پس از سخت شدن، دوباره در روغن کتان به صورت خمیر نرم و قابل استفاده در می‌آید.
بتونه آبی: که در تهیه آکواریم کاربرد دارد و از مخلوط کردن پودر اکسید سرب (PbO) با روغن کتان بدست می‌آید.
بتونه گلسیرین و اکسید سرب: از اختلاط اکسید سرب و گلسیرین تهیه می‌شود و در مقابل آب، اسید و قلیا مقاوم است و پس از 45 دقیقه سفت می‌شود و برای بتونه کردن چوب، شیشه، چینی، سرامیک و اشیای سنگی مصرف دارد.
گرد بتونه: که به صورت آرد سفید رنگی شامل چهار قسمت گچ پخته و یک قسمت صمغ عربی است و هنگام استفاده آن را در آب و یا محلول بوریک اسید به صورت خمیر در می‌آورند و با آن اشیای ظریف ساخته شده از سنگ سفید، چینی و شاخ سفید را بتونه می‌کنند.

   + سعید ; ۸:۳٢ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٠ مهر ۱۳۸٥
    پيامهاي ديگران ()