saeid online

عطرها

به طور کلی می‌توان گفت که عطر مجموعه‌ای از مواد خوشبوکننده و یک حلال مناسب است. اجزای اصلی یک عطر را 1)حلال یا حامل 2)مواد تثبیت‌کننده و 3)عناصر خوشبو تشکیل می‌دهند.
حامل یا حلال: از حلالهای جدید و پرکار امروزی برای نگهداری عطرها مخلوط اتانول بسیار خالص به همراه مقدار کم یا زیاد آب است. میزان آب بر اساس انحلال‌پذیری روغنهای استفاده‌شده تعیین می‌شود. حلال به علت دارا بودن فراریت بالا، پخش بویی را که حمل می‌کند، آسان می‌سازد؛ ضمن آنکه تاثیر بدی هم بر پوست و همچنین واکنش خاصی با مواد حل‌شونده ندارد. اما پیش از هر چیز باید بوی الکل از بین برود که برای این کار از مواد برطرف‌کننده بو استفاده می‌شود. از موادی که چنین کاری انجام می‌دهند می‌توان به صمغ بنزویین و یا دیگر تثبیت‌کننده‌های رزینی اشاره نمود که این مواد به الکل افزوده می‌شوند و پس از مدت یک یا دو هفته، الکل بی‌بو بدست می‌آید.
تثبیت کننده‌ها: به طور کلی در یک محلول حاوی مواد معطر و فرار، جزئی که فراریت بالاتری دارد اول تبخیر می‌شود و از آنجایی که مجموعه مواد گوناگون بوی عطر را ایجاد می‌کنند باید این اشکال برطرف شود. برای همین از یک تثبیت‌کننده استفاده می‌شود، ماده‌ای که فراریت پایینتر از روغنهای عطری دارد و سرعت تبخیر اجزای تشکیل‌دهنده و معطر را کند و یکسان می‌کند.
از انواع تثبیت کننده‌ها می‌توان به 1)ترشحات حیوانی مانند مشک و عنبر 2)محصولات رزینی که بر اثر آسیب‌دیدگی و یا به طور طبیعی از گیاهان خاصی ترشح می‌شوند مانند بنزویین و صمغ یا ترپنها 3)روغنهای اسانسی که هم بوی خوش و هم نقطه جوش بالاتر از حد معمول (285-290 درجه سلسیوس) دارند مانند مرموک و صندل ۴)مواد تثبیت‌کننده سنتزی: برخی از استرهای بی‌بو با نقطه جوش بالا مانند گلیسریل دی استات با نقطه جوش 259 درجه سلسیوس و اتیل فتالات با نقطه جوش 295 درجه، بنزیل بنزوات با نقطه جوش 323 درجه سلسیوس و همچنین موادی که بوی خاصی دارند و پس از اضافه شدن به مجموعه مواد معطر، بوی خود را منتقل می‌کنند مانند: آمیل بنزوات، استو فنون، استرهای الکلی سینامیک، استرهای اسیدی سینامیک و....
مواد خوشبو: به طور کلی مواد خوشبوی موجود در عطرها به موارد زیر تقسیم می‌شوند: 1)روغنهای اسانسی 2)مواد مستقل 3)مواد شیمیایی سنتزی یا نیم‌سنتزی.
روغنهای اسانسی در حقیقت از نوع روغنهای خوشبوی فرار با خاستگاه گیاهی هستند. ترکیباتی که در روغنهای اسانسی به وجود می‌آیند را می‌توان به‌صورت زیر دسته‌بندی کرد:
استرها: به‌طور عمده بنزوییک،‌ استیک، سالسیلیک، و سینامیک اسیدها. الکلها: منتول و بورنئول. آلدهیدها: بنزآلدهید، سینامالدهید، سیترال. اسیدها: بنزوییک، سینامیک، ایزو والریک در حالت آزاد. فنلها: تیمول، اوژنول، کارواکرول. کتونها: کارون، منتون، ایرون. لاکتونها: کومارین. ترپنها: کامفئین، پینن، لیمونن، سدرین، فلاندرین. هیدروکربنها: سیمین، استیرن، فنیل اتیلن.
در گیاهان زنده روغنهای اسانسی در متابولیسم یا مقابله با دشمن دخالت دارند و یک بخش از گیاه یا همه بخشها ممکن است حاوی روغن باشند؛ روغنهای اسانسی در غنچه‌ها، گلها، برگها، پوست، ساقه، میوه، دانه‌ها، چوب، ریشه‌ها و ساقه‌های زیر زمینی و در صمغ برخی از درختان یافت می‌شوند. روغنهای فرار را می‌توان از گیاهان با روشهای گوناگونی به دست آورد که عبارتند از: فشردن، تقطیر، استخراج با حلالهای فرار یا روغنهای جاذب و خیساندن. لازم به ذکر است که استخراج با حلالهای فرار یک روش جدید است که می‌تواند جایگزین روشهای دیگر شود اما از تقطیر گرانتر است. بیشتر روغنها به وسیله تقطیر با بخار آب به دست می‌آیند اما در برخی از روغنها دما اثر معکوسی دارد مانند روغن مرکبات که با فشردن پوست آنها روی اسفنج بدست می‌آیند، روغنی که به اسفنج منتقل می‌شود در مراحل بعدی با فشردن اسفنج جمع می‌گردد. در برخی از گلها به وسیله تقطیر روغنی به دست نمی‌آید یا روغن آنها در اثر تقطیر تخریب می‌شود برای همین از روشهای دیگری استفاده می‌شود.
مطالب تکمیلی
باید بدانید که همه عطرها مخلوطی از مواد طبیعی (عصاره گیاهان) و مواد سنتزی (برای تقویت بو و افزایش مدت تاثیر آن) هستند. الکل به عنوان مایع اصلی تشکیل‌دهنده هر عطر می‌باشد و نامگذاری محصول نهایی به نسبت مخلوط شدن الکل با اسانسهای معطر بستگی دارد. علت استفاده از الکل این است که با انتشار به اطراف، بوی عطر را پراکنده می‌کند.
اگر میزان مواد معطر در یک عطر بین 20 تا 40 درصد باشد (و بقیه الکل و آب)  perfume نامیده می‌شود که این نوع عطر از انواع دیگر خالصتر و بادوامتر است.
متداولترین عطر، eau de perfume است که حاوی 15 تا 22 درصد مواد معطر می‌باشد. eau de toilette به عطری گفته می‌شود که درصد مواد معطر آن بین 8 تا 15درصد است. این عطرها دارای بوی ملایم و کم دوام هستند و بیشتر برای اسپری بدن یا پریدن خواب از سر و استفاده در محیط کار مناسب‌اند. eau de cologne هم در اصل همان اودوتوالت است ولی به یک بوی خاص اشاره می‌کند. این نوع عطر، از همه انواع دیگر ارزانتر است و درصد کمتری مواد معطر دارد. (حدود 4 درصد)
بقیه لوازم معطر را می‌توان در رده‌های بعدی قرار داد. برای نمونه افترشیو، دئودورانت، ژل حمام، لوسیون بدن و... .
میزان دوام عطر روی بدن هر فرد افزون بر نوع عطر، به ویژگیهای پوست هم بستگی دارد. کسانی که دارای پوست روشن و خشک هستند در مقایسه با کسانی که پوست چرب دارند، بوی عطر را کمتر نگه می‌دارند. البته ph پوست هم روی دوام بوی عطر تاثیر دارد.

   + سعید ; ۱٠:۱٤ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٦ فروردین ۱۳۸٥
    پيامهاي ديگران ()