saeid online

دانستنی‌های خودرو

 

چگونه خودروی خود را سالم نگه داریم:
* از رانندگی با سرعت زیاد در جاده‌های ناهموار یا دارای سنگ‌ریزه خودداری کنید.
* بدنه خودرو خود را همیشه تمیز نگه دارید و از آلوده شدن آن به مواد روغنی جلوگیری نمایید.
* از پارک کردن خودرو در زیر درختان، فضاهای آلوده، محیطهای صنعتی، کارگاههای ساختمانی، انبارهای مرطوب و زیر تابش شدید آفتاب خودداری کنید. در صورت لزوم از چادر خودرو استفاده کنید. بهترین مکان برای پارک خودرو فضاهای سرپوشیده با جریان آزاد هواست.
* لکه‌های قیر و رنگهای مزاحم را پیش از شست و شو، با حلالهای مناسب که به رنگ اصلی خودرو آسیبی نمی‌زنند، پاک کنید. روغن‌های گیاهی مایع برای این کار مناسبند.
* پس از رانندگی در گل و لای یا برف، خودرو را بشویید.
* نقاطی از خودرو که دیده نمی‌شوند مانند زیر گل‌گیرها را همیشه از گل و لای تمیز کنید تا بدنه خودرو نپوسد.
* در صورت نشت آب به صندوق عقب و قسمتهای درونی خودرو، آن را خشک کنید.
* روغن‌کاری همیشگی درها و باز و بسته شدن راحت آنها، ستونهای خودرو را سالم نگه می‌دارد. روغن‌کاری لولای درپوش موتور و صندوق عقب نیز فراموش نشود.
* از محکم بودن اتصالات موتور بر روی شاسی خودرو (دسته موتور) اطمینان کسب کنید.
* از جا به جایی اجسام فلزی بزرگ مانند کپسول گاز در صندوق عقب بدون اطمینان از ثابت ماندن آن و همچنین از حمل سوخت اضافی در بیرون از باک خودداری نمایید.
ایمنی
* یک دستگاه آتش نشان و جعبه کمکهای اولیه پزشکی را در خودرو داشته باشید.
* باتریها محتوی اسید سولفوریک هستند که در تماس با پوست بدن یا چشمها آسیب جدی می‌زند. اگر قسمتی از پوست بدن به اسید آغشته شد، آن را با آب فراوان بشویید و در صورت لزوم برای پیشگیری از ضایعات به پزشک مراجعه نمایید.
* برای کار در زیر خودرو از پایه‌های ایمن استفاده کنید. جک فقط برای بالا بردن خودرو به کار می‌رود، در هنگام کار در زیر خودرو، آن را روی پایه‌های مطمئن بگذارید. پیش از بالا بردن خودرو با جک، ترمز دستی را بکشید و جلوی چرخهای روی زمین موانعی بگذارید.
* هنگام استفاده از روغن ترمز، ضدیخ، رنگها و حلالها به دستورات کارخانه سازنده برای استفاده درست توجه نمایید. مایعات مذکور سمی هستند و خطر مرگ را به دنبال دارند. همیشه پس از استفاده، درپوش آنها را ببندید و در جای امن و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
* از ابزارها درست استفاده کنید و در نگهداری آنها کوشا باشید. لقی دسته چکش، نبود اتصال بدنه در مدارهای الکتریکی، ساییدگی بیش از حد در سنبه‌ها، دم‌باریک، پیچ‌گوشتی، آچار و خرابی دسته جغجغه می‌تواند خطرناک باشد.
* هنگام استفاده از آچار یا انبرقفلی، فکهای آن باید با مهره یا سر پیچ در گیر شوند و نیرو روی فک ثابت آن وارد شود. برای درگیر نمودن آچار با پیچ و مهره، می‌توان از ضربه‌های آرام چکش که در راستای عمود بر آنها نواخته می‌شود، استفاده نمود.

مواردی که هنگام تعمیر خودرو باید از آنها پرهیز کرد:
* موتور خودرو را در محلهای بدون تهویه مناسب، به حالت در جا روشن نگذارید. زیرا تنفس گازهای خروجی از خودرو مانند مونوکسید کربن، سبب مسمومیت می‌شود.
* از جیبهای لباس کار خود به عنوان جعبه ابزار استفاده نکنید. احتمال فرورفتن ابزارهایی مانند پیچ‌گوشتی به بدن در اثر لغزیدن و افتادن بر روی زمین وجود دارد. حتا یک دستمال آویزان از جیب لباس کار می‌تواند در قسمتهای متحرک خودرو گیر کند و خطرهایی در پی داشته باشد.
* هنگام کار با باتری از استعمال دخانیات خودداری کنید. زیرا در هنگام شارژ باتری، گاز هیدروژن از آن آزاد می‌شود که می‌تواند موجب انفجار گردد.
*دستهای خود را با بنزین تمیز نکنید، برای این کار صابون و پاک‌کننده‌های مناسب به کار ببرید. سرب موجود در بنزین می‌تواند از طریق بریدگیهای دست وارد بدن شود و بیماریهای گوناگونی ایجاد کند. بنزین همچنین چربی طبیعی پوست دست را از بین می‌برد و پوست را آماده جذب روغن و گریس می‌کند.

باتری خودرو
ارتفاع سطح آب باتری را (غیر از باتریهایی که به سرویس و نگهداری نیاز ندارند.) حداقل یک بار در ماه و در مناطق گرم، با فواصل زمانی کمتر از یک ماه بررسی کنید. سطح آب باتریهایی که پوسته نیمه‌شفاف دارند، از بیرون نمایان است. در باتریهای دیگر، درپوش خانه‌های باتری را باز کنید؛ سطح آب در هر یک از خانه‌ها باید تا پایین حلقه شکاف‌دار داخلی یا علامت روی باتری باشد. خانه‌های باتری جدا از هم ساخته شده‌اند، بنا بر این بررسی ارتفاع سطح آب در هر یک از آنها باید به طور جداگانه انجام شود. در صورت پایین بودن سطح آب، فقط آب مقطر به آن بیفزایید.
در هوای خیلی سرد بهتر است پس از افزودن آب مقطر به باتری، مسافت مناسبی را با خودرو طی کرد تا آب افزوده‌شده با آب باتری مخلوط شود و منجمد نشود.

مخزن روغن ترمز خودرو
سطح روغن ترمز هر روز باید بازدید شود. خودرو را روی یک سطح صاف پارک کنید. درپوش مخزن روغن ترمز را قبل از باز کردن آن تمیز کنید و در باز کردن آن دقت کنید لاستیک زیر آن پاره نشود. از ریختن یا تماس روغن ترمز با بدنه خودرو نیز جلوگیری کنید، زیرا سبب خوردگی رنگ می‌شود.
ارتفاع سطح روغن ترمز در سیلندر اصلی باید حدود 6 میلی‌متر پایینتر از لبه بالای آن باشد. در صورت نیاز به افزودن روغن، فقط از روغن ترمزهای مرغوب و تازه استفاده کنید. روغن ترمز فاسد و کهنه سبب خوردگی و تخریب سیستم ترمز می‌شود.
در صورت کم شدن سطح روغن ترمز، نشتی سیستم ترمز باید بررسی شود. این پدیده می‌تواند ناشی از ساییده شدن تدریجی لنتهای ترمز باشد. البته کاهش سطح روغن به مقدار 3 میلی‌متر پس از طی حدود 1700 کیلومتر طبیعی است.
به یاد داشته باشید روغن ترمز می‌تواند رطوبت هوا را جذب کند که در این حالت، از کیفیت و کارایی آن کاسته می‌شود و حتا می‌تواند زنگ‌زدگی سیلندر ترمز را نیز در پی داشته باشد. بنا بر این، درپوش سیلندر ترمز را بلافاصله پس از بررسیهای لازم در جای خود بگذارید.

تسمه‌های خودرو
هر ماه یک بار یا پس از طی 2000 کیلومتر، کشش تسمه‌های پمپ آب، دینام، پمپ فرمان هیدرولیک، پمپ هوا و کمپرسور دستگاه تهویه باید بررسی شود. در صورت سایش یا نخ نما شدن، آنها را تعویض کنید.
کشش تسمه با ابزار ویژه این کار بررسی می‌شود. در صورت نبود چنین ابزاری، این کار را می‌توان با فشار دادن انگشت شست در نقطه‌ای از وسط تسمه انجام داد. اگر طول تسمه در بین دو فولی کمتر از 30 سانتی‌متر باشد خلاصی آن باید بین 3 تا 6 میلی‌متر و طویلتر از 30 سانت‌ متر، بین 3 تا 10 میلی‌متر باشد.

درباره ضدیخ و ضدجوش
بهتر است به جای آب خالص، مخلوطی از آب و ضدیخ با نسبت 50 به 50 به کار ببرید، چون نقطه جوش آب خالص پایین است و در دمای بالای کارکرد موتور به نقطه جوش می‌رسد؛ از سوی دیگر، در سرما زود یخ می‌بندد و از همه مهمتر سبب پوسیدگی و زنگ‌زدگی رادیاتور و بدنه موتور می‌شود.

وایر شمع خودرو
حتا اگر نشانه‌های خرابی در وایر شمعها دیده نشوند، باید آنها را در هر تنظیم موتور بررسی کرد و پس از 8000 کیلومتر تعویض شوند. بهتر است همه وایر شمعها یکجا تعویض شوند و از همان جنس قبلی انتخاب شوند.

روغن موتور
سطح روغن موتور باید هر هفته یک بار و یا در هر توقف برای سوخت‌گیری بررسی شود. بهتر است این کار هنگامی که دمای موتور زیاد بالا یا پایین نیست، انجام شود. بررسی سطح روغن در موتور بلافاصله پس از خاموش کردن آن، مقدار حقیقی آن را نشان نمی‌دهد، چون هنوز روغن همه قسمتها درون مخزن برگشت داده نشده‌ است.
برای تشخیص درست سطح روغن، خودرو را در یک سطح تراز پارک کنید، میله عمق‌سنج را بیرون بیاورید و پس از تمیز کردن آن، دوباره در جای خود قرار دهید. میله عمق‌سنج را دوباره از جای خود درآورید و برای جلوگیری از ریزش روغن، آن را به حالت افقی نگه دارید؛ سطح روغن باید بین add (اضافه) و full (پر) روی میله عمق‌سنج باشد.
در صورت پایین بودن سطح روغن، مقداری روغن اضافه کنید تا سطح آن با علامت بالایی میله عمق‌سنج برابر شود. با ریختن کمتر از یک لیتر روغن به درون موتور، سطح آن از add به علامت full بالا می‌آید.
از افزودن روغن اضافی خودداری کنید. چون سبب نشت از شمعها و نیز خرابی کاسه‌نمد می‌گردد.

مایع شیشه‌شور خودرو
سطح آب مخزن شیشه‌شور خودرو باید هر هفته بازدید شود. برای شستشوی بهتر می‌توان مایع درون مخزن را به نسبت 50 – 50 با مواد تمیزکننده مخلوط نمود. ولی هرگز از ضد‌یخ استفاده نکنید. چون به رنگ خودرو آسیب می‌رساند.

برف پاک‌کن
برای افزایش عمر برف پاک‌کن، تیغه‌های آن را تمیز نگه دارید. شیره درختان، گرد و خاک و گل و لای جاده‌ها در صورت باقی ماندن در روی شیشه سبب خرابی تیغه برف پاک‌کن می‌شوند.

لاستیک خودرو
فشار هوای لاستیکها باید هفته‌ای یک بار بررسی شود، ممکن است جدولی برای فشار مناسب لاستیکها پیشنهاد شده باشد. تنظیم دقیق فشار لاستیکها، کاهش مصرف سوخت و نیز افزایش عمر لاستیک را به همراه خواهد داشت. همزمان با بررسی فشار، آج لاستیکها را از دید بریدگی، ساییدگی و آسیبهای احتمالی دیگر بررسی کنید. همچنین به سایش غیر یکنواخت لاستیکها نیز توجه کنید و در صورت لزوم، زوایای چرخهای جلو را تنظیم کنید و لاستیکها را مطابق با راهنمای پیشنهادی کارخانه سازنده جابه جا نمایید. به طور معمول، پس از طی حدود 10000 کیلومتر لاستیکها را باید جابه‌جا کرد.
پیش از خرید لاستیک به این موارد توجه کنید:
1) کیفیت هر چهار لاستیک باید مانند هم باشد.
2) اندازه لاستیکها باید با رینگ چرخها متناسب باشد؛ جداول راهنما نزد فروشندگان لاستیک وجود دارند. عدم تناسب اندازه لاستیک با رینگ چرخ سبب فرسایش سریع آن می‌شود.
3)‌قطر خارجی بزرگتر از اندازه معمول رینگ و لاستیک سبب کاهش دقت سرعت‌سنج، به هم خوردن تناسب سرعت چرخش موتور نسبت به سرعت خودرو، افزایش مصرف سوخت و کاهش شتاب اولیه خودرو می‌گردد.
4) لاستیک یدک خودرو برای استفاده در مسافتهای کوتاه و سرعت میانه طراحی شده است. همچنین، فشار هوای لاستیک یدک باید به مراتب بیشتر از لاستیکهای دیگر باشد.
5) لاستیکها نباید هنگام دور زدن یا گذر از موانع و نیز هنگام جابه‌جایی بار، به بدنه و گلگیر تماس پیدا نماید.
میانگین عمر لاستیکها 96000 کیلومتر است، ولی با ترمزهای شدید، رانندگی در هوای گرم، رانندگی با سرعت و شتاب زیاد و رانندگی در راههای بد کاهش می‌یابد. هرگز زمان تعویض لاستیک را تا هنگامی که سطح آن صاف شده یا رویه‌اش ترک خورده باشد، عقب نیندازید.

برای تعویض لاستیک به این روش عمل کنید:
1) اگر خودروی شما دنده‌خودکار است، دنده را در حالت پارک بگذارید و اگر دستی است، آن را در وضعیت دنده‌عقب قرار دهید. فلاشرهای عقب را روشن کنید و ترمز دستی را نیز بکشید. همه سرنشینان از خودرو پیاده شوند و در پشت خودرو، مثلث خطر را طوری که از فاصله  45متری دیده شود، قرار دهید.
2) برای اطمینان از  سر نخوردن خودرو از روی جک، چوب چرخ یا یک سنگ در جلو و عقب تایر خودور به صورت مورب قرار دهید. اگر چرخ عقب باید تعویض شود، زیر چرخ جلو و اگر چرخ جلو باید تعویض شود، زیر چرخ عقب مانع بگذارید.
3) جک را در محل مناسب خود قرار دهید. به آرامی جک بزنید تا خودرو بلند شود. جک زدن را تا جایی ادامه دهید که خودرو به اندازه کافی از زمین بلند شود و بتوان پیچهای لاستیک را که با زمین تماس دارند، باز کرد. مراقب باشید در چنین وضعیتی هیچ قسمتی از بدن شما زیر خودرو نباشد.
4) همه پیچها را شل کنید ولی به طور کامل در نیاورید. اگر مدت زیادی پیچها باز نشده باشند، ممکن است باز کردن آنها مشکل باشد. اگر روغن ترمز همراه خود دارید کمی از آن را روی رزوه پیچها بریزید و چند دقیقه صبر کنید. حتا اگر لازم باشد، می‌توان از فشار بدن و پاها برای باز کردن پیچها استفاده کرد. پیچها را به صورت متقاطع و دایره‌ای باز کنید.
5) جک زدن را ادامه دهید تا چرخ به طور کامل از روی زمین بلند شود. مهره‌ها را از روی پیچها باز کنید، لاستیک را به طور کامل از جای خود در آورید و در محل امنی بگذارید.
سپس سوراخهای رینگ یدک را در راستای پیچها قرار دهید و با کمی فشار و به آرامی لاستیک را جا بزنید. مهره‌ها را ابتدا با دست ببندید و بعد به صورت یکی در میان و ضربدری با آچار سفت کنید.


توربوشارژر چیست؟
توربوشارژر نوعی سامانه دمنده است که هوا را با فشار زیاد به درون سیلندر می‌دمد.
همان طور که می‌دانید، هنگامی که پیستون در حالت پایین است، مخلوط هوا و سوخت (در موتور دیزلی، هوا) به درون سیلندر ‌مکیده می‌شود. هر چه فشار هوا بیشتر باشد، حجم کمتری خواهد داشت و بنا بر این، مخلوط هوا و سوخت بیشتری در سیلندر جای خواهد گرفت. هر چه سوخت بیشتر باشد، توان آزاد شده از واکنش احتراق هم بیشتر است.
بدین ترتیب، موتور مجهز به توربوشارژر توان بیشتری نسبت به موتور معمولی تولید می‌کند. توربوشارژر به سادگی می‌تواند نسبت توان به وزن موتور را بهبود ببخشد، یعنی خودروی مجهز به توربو شارژر نسبت به خودروهای معمولی، موتوری با وزن و حجم کمتر ولی با همان توان دارد، در نتیجه شتاب خودروی دارای توربوشارژر بیشتر است و سریعتر به سرعت مناسب دست پیدا می‌کند.
در نوع ابتدایی توربوشارژر که سوپر شارژر نام دارد، توان مورد نیاز برای فشرده کردن هوای ورودی از میل‌لنگ گرفته می‌شد، یعنی بخشی از توان تولیدی خودرو صرف فشرده‌سازی هوای ورودی می‌شد. ولی در نوع پیشرفته‌تر که همان توربوشارژر است، از فشار گاز خروجی اگزوز استفاده می‌شود. گاز خروجی اگزوز دمای بالایی دارد و می‌توان از سرعت و فشار آن برای چرخاندن یک توربین استفاده کرد؛ این توربین هم یک پمپ که هوا را فشرده می‌کند و آن را به درون سیلندر می‌فرستد، می‌گرداند. توربین نصب‌شده در مسیر گازهای خروجی گاه به سرعت 150 هزار دور در دقیقه می‌رسد که بیش از 30 بار سریعتر از دور موتور بیشتر خودروهای امروزی است. دمای این توربین هم به دلیل تماس با گازهای داغ خروجی بسیار بالاست. این دو عامل موجب می‌شوند توربین از فناوری پیشرفته‌ای برخوردار باشد تا بتواند تا مدتها کارآیی داشته باشد.
یک نگاه آماری
توربوشارژرهای رایج می‌توانند هوا را با فشاری بین 40 تا 55 کیلوپاسکال بیشتر از هوای محیط به موتور برسانند. از آنجایی که فشار هوای سطح دریا 100 کیلوپاسکال است، بنا بر این توربوشارژر حدود 50% هوای بیشتری وارد سیلندر می‌کند. بنابراین پیش‌بینی می‌شود توان موتور تا پنجاه درصد افزایش یابد. ولی به دلیل برخی تلفات، این افزایش توان بین 30 تا 40 درصد است.
یکی از دلایل این اتلاف از این ناشی می‌شود که کار مورد نیاز توربوشارژر رایگان نیست. هنگامی که گاز خروجی اگزوز توربین را می‌چرخاند، در برابر خروج گازها مقاومتی وجود دارد، پس پیستون باید فشار بیشتری اعمال کند تا گاز تخلیه شود و این عمل، بخشی از توان موتور را مصرف می‌کند.
یکی از مزایای توربوشارژر، بهبود کارکرد موتور در بلندیهاست. در بلندیها، فشار هوا کمتر است و در نتیجه هوای کمتری وارد سیلندر می‌شود. از این رو، توان خودروهای معمولی در بلندیها کاهش می‌یابد، ولی خودروهای دارای توربوشارژر با این که با کاهش توان مواجه می‌شوند، ولی مقدار این کاهش به مراتب کمتر است؛ چرا که کار لازم برای فشرده‌سازی گاز رقیق کمتر است!
پره‌های توربین، میل‌محور، پره‌های کمپرسور
همان طور که اشاره شد، یک توربوشارژر معمولی از یک توربین، یک میل‌محور و یک کمپرسور تشکیل شده است. مجرای گاز خروجی اگزوز به گونه‌ای طراحی می‌شود که گاز دارای بیشترین سرعت و دمای ممکن باشد. پره‌های توربین با طراحی ویژه می‌توانند به گردش 150 هزار دور در دقیقه برسند، ولی انتقال چنین گردشی به کمپرسور کار ساده‌ای نیست. میل‌محوری که پروانه توربین را به پره‌های کمپرسور متصل می‌کند، باید دارای پایداری بسیار بالایی باشد. از این رو، از یاتاقانهای روغنی برای مهار میل‌محور در توربوشارژر استفاده می‌شود. در چنین یاتاقانهایی، لایه نازکی از روغن اطراف میل‌محور را می‌پوشاند و بدین ترتیب، هم میل‌محور را خنک می‌کند و هم اصطکاکهای احتمالی را به کمینه می‌رساند.
پس از انتقال توان به کمپرسور، پره کمپرسور به گردش در می‌آید. کمپرسور همانند یک پمپ مرکزگریز عمل می‌کند، بدین ترتیب که هوا را از مرکز به گردش در می‌آورد و هوای فشرده‌شده که در اطراف و بیرون پره‌ها پدید می‌آید را از یک حفره به بیرون می‌دمد.
محدودیتهای توربوشارژر
الف) فشار
فشار بیشینه درون سیلندر نباید از یک مقدار مجاز بیشتر شود. هنگامی که مخلوط هوا و سوخت در سیلندر متراکم می‌شود، دمای آن نیز افزایش می‌یابد. فشار بیش از اندازه به دیواره‌های سیلندر، سرسیلندر و حتا پیستون و میل‌لنگ، عمر مفید آنها را کاهش می‌دهد.
اما افزایش دما اثری به مراتب بدتر دارد، اگر دما از حد مجاز بالاتر رود، مخلوط هوا و سوخت می‌توانند پیش از جرقه دچار احتراق شوند. بدین ترتیب نه تنها چرخه موتور دچار اخلال می‌شود، که ضربه ناشی از احتراق می‌تواند آسیبهای جدی به موتور وارد آورد. از این رو، برخی با کاهش تراکم سیلندر، فشار و دمای بیشینه را در محدوده مجاز نگه می‌دارند و برخی دیگر سوختی با اکتان بالاتر را برای موتور پیشهاد می‌دهند.
ب) زمان تاخیر:
یکی از مهمترین مشکلات توربوشارژر این است که نمی‌تواند به طور ناگهانی توان را افزایش دهد. هنگامی که به پدال گاز فشار می‌آورید، حدود یک ثانیه طول می‌کشد تا توربین به سرعت لازم برسد و توان موتور افزایش یابد. بنا بر این، افزایش توان با کمی تاخیر رخ می‌دهد. یکی از روشهای کاستن این زمان تاخیر، پایین آوردن اینرسی قطعات است که با سبک کردن قطعات به دست می‌آید؛ بدین ترتیب توربین و پمپ سریعتر شتاب می‌گیرند.
ج) اندازه توربوشارژر:
اندازه توربوشارژر هم مزایا و معایبی به همراه دارد. هر چه توربوشارژر کوچکتر باشد، زمان تاخیر کمتری دارد و سریعتر توان را افزایش می‌دهد، ولی در سرعتهای بسیار بالا که باید حجم زیادی هوا را وارد سیلندر کند، کم‌توان و گاه خطرناک می‌شود. در برابر، توربوشارژر بزرگ می‌تواند به خوبی از عهده پمپ کردن حجم زیاد هوا برآید، ولی زمان تاخیر آن بیشتر خواهد بود.
خوشبختانه راه حلهای جالبی برای مقابله با این مشکلات پیشنهاد شده است که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
دریچه اگزوز (waste gate)
بسیاری از خودروهای دارای توربوشارژر از یک یا چند دریچه کمکی در مجرای اگزوز سود می‌برند که آنها را قادر می‌سازد از توربوشارژرهای کوچک استفاده کنند. هنگامی که سرعت خودرو بسیار بالا می‌رود و حجم گاز خروجی افزایش می‌یابد، این خطر وجود دارد که توربین با سرعت بسیار بالاتری بگردد؛ بنا بر این دریچه‌ها باز می‌شوند و بخشی از گازهای خروجی بدون آن که توربین را بچرخانند، از اگزوز خارج می‌شود. این چنین سرعت چرخش توربین در سرعتهای بالا، در حد مجاز باقی می‌ماند.
یاتاقانهای ساچمه‌ای
در این یاتاقانها، از ساچمه‌های بسیار پیشرفته‌ای استفاده شده که از مواد بسیار پیشرفته و با فناوری فرادقیق ساخته شده‌اند. این یاتاقانها موجب می‌شوند میل‌محور با اصطکاک کمتری نسبت به یاتاقانهای روغنی بچرخد؛ ضمن آن که می‌توان از میل‌محورهای کوچکتر و سبکتری استفاده کرد، در نتیجه میل‌محور سریعتر شتاب می‌گیرد و زمان تاخیر کاهش می‌یابد.
پره‌های سرامیکی توربین
سرامیک‌ها، دسته‌ای از مواد هستند که استحکام خوبی دارند و از فلز هم‌اندازه خود سبکترند. استفاده از این پره‌ها به جای پره‌های فلزی دو مزیت دارد، نخست آن که با سبکتر کردن توربین، زمان تاخیر را کاهش می‌دهد و دوم، چون با مواد خورنده گاز خروجی بر همکنشی ندارد، مانند پره فلزی خورده نمی‌شود.
خنک‌کن درونی (intercooler)
هنگامی که توربوشارژر هوا را فشرده می‌کند، خواه نا خواه دمای هوا نیز افزایش می‌یابد. این افزایش دما جدای از تاثیری که بر فشار بیشینه درون سیلندر دارد، موجب می‌شود مولکولهای کمتری از هوا وارد سیلندر بشوند. لذا از یک خنک‌کن استفاده می‌شود تا بدون افت فشار هوا، دمای آن را به مقدار قابل توجهی کاهش دهد. بدین ترتیب می‌توان با اطمینان خاطر و بدون نگرانی از پیش شعله، فشار مخلوط هوا و سوخت را به بیشینه رساند.

 
در خرید خودروی دست دوم به چه نکاتی باید توجه کرد؟

اسناد و مدارک
1. بررسی اسناد مالکیت و مدارک پرداخت خلافی، هزینه‌های عوارض شهرداری و معاینه فنی خودرو.
2. بازدید و مطابقت شماره بدنه با کارت خودرو. (در هر خودرو، شماره بدنه نه تنها درون موتور بلکه در جاهای مختلفی درج می‌شود.) در بازدید شماره موتور به کوبیدگی و له‌شدگی محل شماره خودرو دقت کنید.
3. دریافت کارت سوخت خودرو.
4. از همه مهمتر، بازدید و بررسی اسناد بیمه و این که حداقل 3 ماه اعتبار داشته باشد و پرونده پرداخت خسارت نداشته باشد. (پشت بیمه‌نامه درج می‌شود.)
5. بررسی میزان کارکرد خودرو و مطابقت با استهلاک اجزای خودرو مانند صندلیها، روکشها، روکش فرمان و... برای مثال لاستیک خودرویی که 25 هزار راه رفته است باید بدون آثار قلوه‌کنی یا سایش باشد.

بازدیدهای بدنه (توسط یک صافکار یا نقاش)
1- بررسی ضربه، تو رفتگی، برامدگی و صافکاری بدنه خودرو. راه تشخیص خوردگی و زنگ‌زدگی، حرکت دادن آهن‌ربا روی بدنه خودرو است، اگر آهن‌ربا به بخش گسترده‌ای از بدنه نچسبد نشانگر آن است که این قسمت به خاطر تصادف از بین رفته و با بتونه پر شده است. اگر قسمتهای از بین‌رفته زیاد باشند، ازخریدن خودرو چشم‌پوشی کنید.
2- بررسی باز و بسته شدن همه درها و پنجره‌ها و این که کلیدها به خوبی در قفلها می‌چرخند یا نه؟
3- بازدید کارکرد شیشه بالابرهای دستی و برقی.
4- بازدید زه‌ها و ضربه‌گیرهای بدنه خودرو. زه‌ها و ضربه‌گیرها خیلی راستگو هستند و زه‌های دو طرف خودرو باید به یک اندازه رنگ و رو رفته، آفتاب‌خورده و خش داشته باشند؛ خشهای بیش از حد یا سالم بودن یک زه یا ضربه‌گیر نشانگر ترمیم و تعویض می‌باشد؛ دنبال علت باشید. این امر می‌تواند نشانگر ناشی بودن راننده خودرو باشد و دنبال نشانه‌های دیگر آسیب‌دیدگی نیز باشید.
5- پلاکهای جلو و عقب خودرو را بازدید کنید؛ نشانه‌های ترمیم، نقاشی، تا شدگی و ضربه به خوبی نمایان هستند. البته پلاکهای کشوری همیشه همراه مالک هستند و از یک خودرو به خودروی دیگر منتقل می‌شوند.

بازدیدهای ظاهری (توسط خریدار)
1- بازدید سیستم برقی خودرو شامل همه چراغها و کارکرد درست آنها.
2- بررسی رادیو پخش و آنتن برقی و اطمینان از سالم بودن آنها. اگر فروشنده به شما گفت با این قیمتی که می‌فروشد ضبط و چیزهای دیگر روی خودرو نصب کرده است، آنها را نیز بررسی کنید.
3- بررسی سالم بودن صندلیها و کچل نشدن آنها. اگر صندلیها برقی باشند، سالم بودن آنها باید بررسی شود. کف‌پوش اتاق را کنار بزنید، اگر بخشی از کف زنگ‌زده باشد، ممکن است آب به درون خودرو نفوذ کند.
4- بررسی ساییدگی لاستیکهای خودرو. یک خودروی سالم باید دارای حداقل دو لاستیک با یک نام، مدل و تاریخ ساخت باشد. هر گونه ساییدگی یک‌طرفه و بیش از حد و عدم تطابق با کارکرد مورد ادعای فروشنده، می‌تواند نشانگر مشکل باشد.
5- رینگهای خودرو باید بدون هر گونه آثار چکش‌کاری و ضرب‌دیدگی و سالم باشند.
6- چرخ یدک نباید بیش از 100 کیلومتر کارکرد داشته باشد و نو و دست‌نخورده باشد.
7- برف پاک‌کنها و آب‌پاشها باید سالم و بدون هر گونه عیب باشند. تعمیر آنها هزینه‌بر و وقت‌گیر است.

بازدید فنی و قوای محرکه (توسط کارشناس مکانیک)
1- بررسی جعبه‌دنده و جا رفتن بدون صدا و نرم دنده‌ها.
2- کارکرد کلاچ خودرو باید خطی و بدون سفتی پدال باشد.
3- تفاوت ترمز باید در حالت خاموش و روشن بودن خودرو آشکار باشد. اگر مجبور شدید آن را تا آخر بگیرید تا خودرو بایستد یا هنگام ترمز گرفتن، خودرو به این سو و آن سو کشیده شد یا صدایی از آن بیرون ‌آمد، به تعمیر فوری نیاز دارد.
4- فنرهای خودرو نباید بیش از دو حرکت نوسانی داشته باشند و پس از یک فشار عمودی، خودرو باید به حالت ایستای اولیه برگردد. اما اگر شروع به لرزیدن کرد نشانگر آن است که سیستم تعلیق خودرو به تعمیر نیاز دارد. یکی دیگر از نشانه‌های سالم بودن کمک‌فنرها صدای فیس در هنگام فشار دادن خودرو یا هنگام عبور از یک سرعت‌گیر با سرعت حدود 15 تا 20 کیلومتر می‌باشد.
5- بررسی کولر و اجزای سامانه تهویه مطبوع خودرو فراموش نشود. هر گونه صدا یا کارکرد بد، هزینه‌بر و وقت‌گیر است.
6- موتور را روشن کنید و بگذارید به آرامی کار کند؛ موتور نباید لرزش بیش از حد داشته باشد. دیده شده برخی از فروشندگان متقلب روغن غلیظ در موتور و جعبه‌دنده می‌ریزند تا مانع شنیده شدن صداهای ناهنجار موتور شوند.
7-  سیستم خنک‌کننده (رادیاتور) نباید هر گونه نشتی یا پاشش داشته باشد؛ تعویض شیلنگ آب کار آسانی است اما اگر آب از رادیاتور نشت کند باید آن را تعویض کنید که این کار هزینه سنگینی دارد. همچنین، مایع خنک‌کننده باید شفاف و خالص باشد و وجود مایع شیری‌رنگ یا قطر‌های روغن نشانگر خرابی واشر سرسیلندر یا ترک‌خوردگی بلوک سیلندر و مجاری آب و روغن می‌باشد.
8- تسمه‌های موتور باید سالم، بدون پوسیدگی و آثار نخ نما شدن باشند.
9- میله اندازه‌گیری روغن را بررسی کنید؛ اگر روی آن خیابانهای مایل به خاکستری رنگ و یا قطره‌های آب دیده شد، نشانه خرابی رینگ پیستون است.

تست جاده و رانندگی (برای این کار سیستم صوتی خودرو را روشن نکنید چون سبب پنهان شدن دیگر عیوب احتمالی می‌شود.)
1- فرمان خودرو در حال حرکت باید نرم، روان و بدون هر گونه صدا باشد. در سرعت 50کیلومتر در ساعت فرمان را رها کنید؛ اگر خودرو لرزید یا به این سو و آن سو کشیده شد و از خط مستقیم خارج شد، فرمان به تعمیر نیاز دارد.
2- پلوس‌ها و سیستم انتقال نیرو به چرخها همیشه و در حال گردش خودرو باید بدون صدا باشد.
3- عملکرد همه دنده‌ها و کلاچ را هنگام حرکت بررسی نمایید و به صداهای اضافی در حال حرکت به دقت گوش کنید. اگر هنگام پیچیدن از چرخهای جلو صدای بلندی شنیده شد نشانگر وجود مشکل در سیستم کمک‌فنر است.
4- به زوزه بلبرینگ‌ها که کل اتاق را می‌لرزانند و لرزش غیر قابل تحملی دارند، حساس باشید.



١٨ اشتباه خودرویی

دانستن برخی اشتباه‌ها در رانندگی که احتمال دارد خسارت‌های سنگینی را به بار آورد خالی از لطف نیست به خصوص که شاید بتوان گفت 70 درصد این اشتباه‌ها به صورت عادتی ناپسند برای ما ایرانی‌ها درآمده است.

1- نگه داشتن ترمز در هنگام عبور از دست‌اندازها: این کار فشار زیادی را به سیستم فنربندی و ترمز وارد می‌کند. برای رد شدن از دست‌انداز باید طوری برنامه‌ریزی کنید تا پیش از رسیدن به دست‌انداز سرعت را کم کرده باشید و هنگام عبور از دست‌انداز ترمز درگیر نباشد.

2- بالا کشیدن ترمز دستی بدون نگه داشتن کلید آن: تا زمانی که کلاچ ترمز دستی را نگرفته‌اید نباید آن را بالا بکشید. کشیدن ترمز دستی بدون نگه داشتن کلید آن چرخ‌دنده‌های آن را خراب می‌کند.

3- عدم تعویض به موقع روغن گیربکس: واسکازین هم مانند روغن‌های دیگر به تعویض نیاز دارد؛ تعویض به موقع آن سبب روان کار کردن گیربکس می‌شود.

4- تعویض یک‌بار در میان فیلتر روغن: ابن کار به موتور خودرو آسیب‌های جدی وارد می‌کند. با تعویض فیلتر از بسیاری از هزینه‌های تعمیر موتور جلوگیری می‌شود.

5- درجا گرم کردن خودرو به مدت طولانی: این کار نه تنها مفید نیست بلکه به موتور زیان وارد می‌کند. در زمستان بهتر است موتور بیشتر از یک دقیقه درجا کار نکند ولی چند کیلومتر اولیه را تا گرم شدن موتور با سرعت پایین طی کنید.

6- پایین آوردن شیشه به جای استفاده از کولر در آزادراه: آزمایش‌ها نشان می‌دهند اگر کولر یک خودرو در آزادراه روی درجه یک روشن باشد، مصرف سوختش از خودرویی که شیشه راننده آن 40 درصد باز است، کمتر است.

7- خلاص نکردن دنده پشت چراغ قرمز و ترافیک: این کار روی دوشاخه کلاچ و گیربکس فشار وارد می‌کند.

8- گرفتن همزمان ترمز و کلاچ برای نگه داشتن خودرو: هنگامی که کلاچ درگیر است از نیروی ترمزی موتور نیز استفاده می‌شود ولی وقتی که کلاچ و ترمز باهم فشار داده می‌شوند، خودرو دیرتر می‌ایستد. بهترین کار این است که ابتدا ترمز را فشار دهید و پیش از این که خودرو به لرزش بیفتد کلاچ را بگیرید.

9- ریختن آب لوله‌کشی درون رادیاتور: این کار رسوب‌های فراوانی در رادیاتور، پمپ آب و موتور به وجود می‌آورد و حتا سبب سوختن واشر سرسیلندر نیز می‌شود. بهتر این است که از مایع‌های آماده موجود در بازار استفاده کرد.

10- ریختن آب لوله‌کشی درون مخزن شیشه‌شور: این کار سبب تشکیل رسوب در مخزن، شلنگ‌ها، نازل و پمپ آب می‌شود.

11- سنگین کردن بیش از حد خودرو: پر کردن صندوق عقب با وسایلی که به آن‌ها نیازی نیست، مصرف سوخت را افزایش می‌دهد.

12- نصب بی‌دلیل باربند: باربند را تنها هنگام نیاز باید بست؛ وجود باربند مصرف سوخت را دست‌کم به میزان 10 درصد افزایش می‌دهد.

13- استفاده از بنزین معمولی در خودروهای دارای مبدل کاتالیستی: بنزین‌های معمولی موجود در کشور مقدار کمی سرب دارند که سرب موجود در آن‌ها مبدل کاتالیستی را غیر فعال می‌کند. بنا بر این بهتر است از بنزین سوپر استفاده شود.

14- هم‌سان نبودن کیفیت روغن موتور مصرفی با کیفیت روغن سفارش کارخانه.

15- استفاده از نور بالا در مه: در شرایط مه‌آلود، نور بالا دید را کمتر می‌کند. در این شرایط باید از نور پایین استفاده کرد و اگر خودرو مه‌شکن داشت باید آن را روشن کرد.

16- خاموش نکردن خودرو پس از طی مسافت طولانی: این کار برای خودروهای گازوییلی پیشنهاد می‌شود نه بنزینی.

17- تکیه پا به کلاچ: دیده شده است بسیاری از رانندگان حتا وقتی با دنده پنج در آزادراه حرکت می‌کنند پای خود را روی کلاچ تکیه می‌دهند تا کلاچ دور کامل خلاصی را طی کند. این کار به گیربکس فشار وارد می‌کند.

18- گاز دادن پیش از خاموش کردن خودرو: این کار در خودرو‌های کاربراتوری برای بهتر روشن شدن خودرو انجام می‌شد. ولی در خودرو‌های انژکتوری سبب خرابی سوزن انژکتور و بد کار کردن خودرو در هنگام استارت می‌شود. حتا گاز دادن پیش از روشن کردن خودرو در موتورهای انژکتوری بی‌فایده است.

 

سفر با خودرو

وسایل مورد نیاز در سفر با خودرو:
- لوازم یدکی شامل: لاستیک سالم، جک خودرو، تسمه پروانه، چند تا شمع خودرو و جعبه آچار
- زنجیر چرخ برای مناطق شنی و گلی و جاده‌های برف‌گیر
- ضد یخ برای افزودن به آب رادیاتور در مناطق سردسیر
- چسب مایع که در صورت سوراخ شدن رادیاتور به کار می‌آید.
- تلمبه الکتریکی یا حتا یک مدل پایی
- چراغ قوه
- روغن و گازوییل
- جعبه کمکهای نخستین (بهتر است درون خودرو باشد نه در صندوق عقب.) شامل: باند، چسب زخم، بتادین، آتنی هیستامین (برای زنبورگزیدگی) صابون، بند، ناخن‌گیر، قرص تصفیه آب یا مایع سفیدکننده (به ازای هر لیتر آب دو قطره مایع سفیدکننده به آب بیفزایید و پس از30 دقیقه آب را مصرف کنید.) روغن یا پماد برای جلوگیری از خشکی پوست.
- کش یا طناب برای بستن بار
- کپسول آتش نشان
- بیلچه آهنی که هنگام گیر افتادن خودرو بتوان از آن استفاده کرد.
- غذا، میوه خشک و شکر برای شیرین کردن آب.
- لباس گرم، کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی
- رادیو با آنتن‌دهی خوب

اگر خودروی شما در جاده خراب شد، کنار آن بمانید. چون وسایلی که می‌توانند به زنده‌مانی شما کمک کنند، درون خودرو هستند:
- آینه‌های کناری که برای علامت دادن مناسبند.
- ظرف برای جمع کردن آب و آشپزی.
- تایر اضافه که سوزاندن آن می‌تواند برای علامت نجات به کار آید و دود سیاه آن از دور دیده می‌شود.
- صندلی خودرو به عنوان تخت.
- خود خودرو که سایه ایجاد می‌کند و سرپناه شماست.
- از باتری خودرو با استفاده از دو رشته سیم می‌توانید آتش روشن کنید.
- اگر خودرو هنوز کار می‌کند یا باتری قوی است، از چراغ جلو می‌توان برای علامت دادن در شب استفاده کرد.
- از باتری می‌توان برای مغناطیسی کردن سوزن استفاده کرد. سوزن مغناطیس‌شده به عنوان قطب نما کاربرد دارد.
- اگر خودرو را ترک می‌کنید، مسیر و اولین جای دسترسی به آب را شناسایی کنید و تنها وسایل زیر را با خود ببرید:
. آب به مقدار کافی
. آیینه برای علامت دادن.
. پوشش صندلی که از آن به عنوان پوشش سر یا روپوش می‌توانید استفاده کنید.
. نوشته‌ای در خودرو به جا بگذارید که مسیر حرکت‌تان را نشان دهد و در مسیر نیز از خود نشانه‌هایی به جا بگذارید.
. سوختی بردارید که در شبهای سرد بیابان برای روشن کردن آتش به شما کمک کند.

رانندگی در توفان شن
ـ کنار جاده بایستید و از مسیر رفت و آمد فاصله بگیرید.
ـ موتور خودرو را خاموش کنید زیرا ممکن است فیلتر هوا توسط شن مسدود شود.
ـ درصورت امکان، جلوی خودرو را بپوشانید، زیرا شدت توفان شن می‌تواند به اجزای موتور آسیب برساند.
برای گذر از جاده‌های نرم شنی، جهت افزایش کشش لاستیک باید کمی باد تایرهای خودرو را کم کنید.

برای رانندگی در زمستان به دو مسأله مهم توجه کنید:
1) روشن کردن و حرکت خودرو: اگر قفل در یخ زده، سوراخ کلید را با شعله آتش گرم و سپس کلید را وارد کنید، ولی فشار ندهید. اگر هنوز کار نمی‌کند از مایع ضدیخ قفل استفاده کنید.
مطمئن شوید باتری شارژ دارد و تسمه‌ها محکمند، اتصالات باتری تمیز و پوشیده از گریس است؛ در غیر این صورت اول با آب جوش اتصالات را بشویید و سپس آن را با گریس پوشش دهید. شمعها، کابلها و دلکو را نیز بررسی کنید.
2) حرکت روی جاده: هنگام حرکت روی جاده به خودروی جلویی خیلی نزدیک نشوید، چون ممکن است برای ایستادن به مسافتی دوبرابر حد معمول نیاز داشته باشید. در جاده‌های لغزنده، به چرخهای خودرو تکان ناگهانی وارد نکنید. فرمان را با دو دست خود نگه دارید و مراقب نواحی یخ‌زده روی پلها و زیرگذرها باشید.
هنگام لغزیدن خودرو سعی کنید جهت چرخهای جلو و عقب در یک راستا باشند. هیچ واکنش ناگهانی نشان ندهید. پدال ترمز را به آرامی بگیرید تا از لغزیدن جلوگیری کند.
در هوای خیلی سرد تایرها عرض کمتری پیدا می‌کنند، پس میزان باد آنها باید کاهش یابد. زنجیر چرخ، از هر چیز دیگری کارگشاتر است.

پیوند صفحه